Strona główna | Mapa strony | Kontakt
URZĄD GMINY
KONTAKT
INWESTYCJE I PROJEKTY
SAMORZĄDOWY INFORMATOR GMINY
BUDOWA NAPOWIETRZNEJ LINII 2x400 kV
OGŁOSZENIA
PRACOWNIA CERAMICZNA
MAPA SERWISU
AKTUALNOŚCI
GALERIA
ZDROWIE
KRUS - INFORMACJE DLA ROLNIKÓW
GMINNY OŚRODEK KULTURY I SPORTU
OŚWIATA
SPORT
TURYSTYKA
WYKOPALISKA W PNIU
OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA
LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA
ROZKŁAD JAZDY BUSA
POLICJA
TELEFONY ALARMOWE
GMINNE KOŁO EMERYTÓW,RENCISTÓW I INWALIDÓW
PODZIĘKOWANIA
ADOPCJA ZWIERZĄT
PRACA








Ponadto w programie:

- występ Zespołu Nadwiślanie z Czarża,

- stoiska promocyjne gmin powiatu bydgoskiego.

 - rozstrzygnięcie konkursów gminnych na:

„Najpiękniejszy Ogród w Gminie Dąbrowa Chełmińska",
 "Najciekawszy witacz Dożynkowy Przydrożny w 2017 r. w Gminie Dąbrowa Chełmińska",
 "Najładniejszy Wieniec Tradycyjny Gminy Dąbrowa Chełmińska w 2017 r.",
 "Najładniejsza Ozdoba Dożynkowa Gminy Dąbrowa Chełmińska w 2017 r.".

- rozstrzygnięcie konkursów powiatowych na:

„Najpiękniejszy Ogród w Powiecie Bydgoskim",
"Najładniejszy wieniec wykonany w stylu tradycyjnym",
„Najciekawsze stoisko gminne".



REGULAMINY KONKURSÓW  GMINNYCH:

KONKURS NA NAJŁADNIEJSZY WIENIEC TRADYCYJNY I OZDOBĘ DOŻYNKOWĄ - kliknij, aby zobaczyć

KONKURS NA NAJCIEKAWSZY WITACZ DOŻYNKOWY PRZYDROŻNY W 2017 r. - kliknij, aby zobaczyć



W związku z nadchodzącymi obchodami uroczystości Święta Plonów
w naszej Gminie pragniemy przedstawić nieco historycznych
informacji oraz obrzędów z tym świętem związanych.


 DOŻYNKI - największe w roku święto gospodarskie rolników będące ukoronowaniem ich całorocznego trudu, obchodzone po zakończeniu wszystkich najważniejszych prac polowych i zebraniu plonów, a głównie plonu zbóż.





     W dawnej Polsce zwanego je również Wieńcowem (od najważniejszego ich symbolu wieńca ze zbóż i kwiatów) lub Okrężnem (od starodawnego obyczaju jesiennego obchodzenia, lub objeżdżania, czyli okrążania pól po sprzęcie zboża).

    Dożynki obchodzono w Polsce prawdopodobnie już w XVI lub na przełomie XVI i XVII wieku, kiedy na naszych ziemiach rozwinęła się gospodarka folwarczno - dworska. Urządzali ja dla żniwiarzy (służby folwarcznej i pracowników najemnych) właściciele majątków ziemskich.

    Była to zabawa, poczęstunek i tańce - w nagrodę za dobrze wykonaną pracę przy żniwach i zebrane plony. Żniwa były bowiem uwieńczeniem wielkiego gospodarskiego trudu, od efektów którego, od ilości i jakości zbiorów, zależała ludzka egzystencja.

    W obchodach dożynkowych, odbywających się we wszystkich regionach Polski, nie brakowało również elementów starszych, archaicznych, które bywają tłumaczone jako ślady odwiecznych obrzędów i ofiar składanych bóstwom urodzaju. Do takich należały różne praktyki i do niedawna zachowane zwyczaje związane np. z ostatnią garścią, kępą lub (rzadziej) pasem niezżętego zboża, które po żniwach czas jakiś pozostawiano na pustym już polu, dla ciągłości wegetacji zbóż i ciągłości urodzaju.

   Te ostatnie pozostawione na polu kłosy zwano przepiórką (na Mazowszu i Podlasiu), perepełką (na kresach wschodnich), brodą (we wschodniej części Mazowsza), kozą (w Małopolsce), pępem lub pępkiem (w poznańskiem); zwano je także wiązką, wiązanką lub garstką. Ścinano je bardzo uroczyście i mógł to zrobić tylko najlepszy kośnik, po czym wręczano je żniwiarkom przodownicom, aby uplotły z nich wieniec.

   Obchody dożynkowe rozpoczynały się bowiem wiciem wieńca, z tych właśnie pozostawionych na polu zbóż, z kiści czerwonej jarzębiny, orzechów, owoców, kwiatów i kolorowych wstążek. Wieńce dożynkowe miewały zwykle kształt wielkiej korony lub koła. W przeszłości umieszczano w nich także żywe (a z czasem sztuczne) koguty, kaczęta lub małe gąski, bo miało to zapewniać piękny i zdrowy przychówek gospodarski.

  Wieniec dożynkowy nazywany bywał plonem (bo uosabiał wszystkie zebrane plony i urodzaj). Niosła go na głowie lub wyciągniętych rękach najlepsza żniwiarka, czasami z pomocą parobków i innych żeńców. Za nią postępował orszak odświętnie ubranych żniwiarzy, niosących na ramionach przybrane kwiatami, wyczyszczone kosy i sierpy.

   Gospodarz dożynek - którym najczęściej bywał dziedzic - z szacunkiem przyjmował wieniec od przodownicy, osobiście wnosił go do domu i ustawiał na stole, po czym prosił przodownicę do tańca. Następnie prowadził wszystkich do stołów, ustawionych na dziedzińcu lub w stodole i częstował ich dobrym jedzeniem i napitkiem. Po uczcie rozpoczynały się tańce, trwające nieraz do późnych godzin nocnych.

    Wieniec dożynkowy przechowywano w stodole, aż do następnego roku, do nowego siewu, a wykruszone z niego ziarna wsypywano do worków z ziarnem siewnym.

    Zachowane w Polsce do dzisiejszych czasów obchody dożynkowe mają więc już kilka wieków tradycji, chociaż nieco zmieniły swój charakter, przeszły bowiem interesująca ewolucję.

   Już u schyłku XIX wieku, wzorem dożynek dworskich, zaczęto urządzać dożynki chłopskie, gospodarskie. Bogaci gospodarze wyprawiali je dla swych domowników, rodziny, parobków i najemników. Przebiegały one bardzo podobnie do dożynek dworskich, chociaż były znacznie skromniejsze.

    W okresie międzywojennym zaczęto organizować dożynki gminne, powiatowe i parafialne. Organizowały je lokalne samorządy i partie chłopskie, a przede wszystkim koła Stronnictwa Ludowego, Kółka Rolnicze, Kościół często także i szkoła. Dożynki tamtych czasów były manifestacją odrębności chłopskiej i dumy.

    Z zabawy urządzanej głównie dla czeladzi dworskiej stały się świętem całego rolniczego stanu, połączonym z wystawami rolniczymi, festynami występami ludowych zespołów artystycznych.

   Po ostatniej wojnie przez długie lata gospodarzami dożynek byli przedstawiciele władz administracyjnych i różnych szczebli, (od gminnych do centralnych) i miały charakter polityczny, (miały wyrażać poparcie dla ówczesnej władzy i polityki rolnej), ale zachowywano w nich również chociaż elementy tradycyjne: uroczyste pochody z wieńcami, pieśni. Towarzyszyły im także różne imprezy: kiermasze, zabawy itp.

   Po 1980 r. dożynki po raz kolejny zmieniły swój charakter: pozostając świętem rolniczego stanu, stały się jednocześnie uroczystością wyznaniową, religijną i dziękczynieniem składanym Bogu i Matce Bożej za szczęśliwie zakończone żniwa i zebrane plony. Powrócono do tradycji dożynek parafialnych.

  Tak jak w przeszłości formują się barwne pochody dożynkowe z wieńcami, które rolnicy składają w kościołach, przy ołtarzu wraz z innymi płodami ziemi. Zwyczajem stały się tłumne pielgrzymki chłopskie do miejsc świętych, miejsc kultu religijnego, zwłaszcza do sanktuariów maryjnych, a w tym również do największego sanktuarium polskiego na Jasnej Górze w Częstochowie. Tu właśnie odbywają się największe i najuroczyściej obchodzone dożynki polskie.

poleć artykuł wersja do druku  





Copyright © 2007 by Logonet